ภาวะ Refeeding Syndrome

ภาวะ refeeding syndrome เป็นภาวะที่พบได้ไม่ยากในโรงพยาบาลเลยครับ และเป็นภาวะที่มีความรุนแรงค่อนข้างรวดเร็วและรุนแรง หากไม่ได้รับการป้องกันและแก้ไขอย่างเฉียบพลัน ที่สำคัญคือเป็นภาวะที่เกี่ยวข้องกับโภชนาการของคนไข้ด้วย ดังนั้นจึงมีความสำคัญมากที่นักกำหนดอาหารจะต้องเรียนรู้และทำความเข้าใจครับ

การให้สารอาหารที่มีคาร์โบไฮเดรตสูง ไม่ว่าจะเป็นจากน้ำเกลือที่มี dextrose อาหารทางปาก อาหารทางสายให้อาหาร หรืออาหารทางหลอดเลือดดำในช่วงระยะเวลาสั้น ในคนไข้ที่มีภาวะขาดสารอาหารมาแต่ก่อนที่จะเข้ารับการรักษาตัวในโรงพยาบาล จะกระตุ้นให้เกิดการเคลื่อนที่ของอิเล็กโทรไลต์เข้าสู่เซลล์อย่างรวดเร็ว ทำให้เกิดภาวะโพแทสเซียม ฟอสฟอรัส และแมกนิเซียมในเลือดต่ำ ร่วมกับสมดุลน้ำและโซเดียมที่ผิดปกติไป และยังทำให้ระดับวิตามินบี 1 ลดลงอย่างรวดเร็วด้วย ส่งผลให้เกิดความผิดปกติของระบบสมดุลการไหลเวียนเลือดและระบบประสาท รวมถึงกล้ามเนื้อ จนอาจทำให้เสียชีวิตได้ อาการเหล่านี้เรียกว่าภาวะ refeeding syndrome ครับ

กลุ่มคนไข้ที่มีความเสี่ยงคือ กลุ่มที่ขาดสารอาหารมาาเป็นระยะเวลานาน (เช่น anorexia nervosa โรคติดสุราเรื้อรัง โรคมะเร็งที่ทำให้น้ำหนักลดจนผอมแห้ง คนไข้ที่ได้รับอาหารในปริมาณน้อย ๆ เป็นระยะเวลานาน และคนไข้ที่มีน้ำหนักลดผิดปกติอย่างรวดเร็ว) ดังนั้น ก่อนจะเริ่มให้อาหารหรือสารอาหารใด ๆ ในคนไข้กลุ่มนี้ ควรมีการตรวจระดับอิเล็กโทรไลต์ในเลือด รวมถึงฟอสฟอรัสและแมกนิเซียมก่อน จากนั้นจึงค่อย ๆ เริ่มให้สารอาหารทีละน้อยและช้า ๆ ที่ 25% ของความต้องการพลังงานต่อวัน แล้วจากนั้นจึงตรวจติดตามระดับอิเล็กโทรไลต์ ฟอสฟอรัส และแมกนิเซียมอย่างใกล้ชิด จึงค่อยเพิ่มพลังงานอย่างช้า ๆ เป้าหมายอยู่ที่การให้พลังงานจนถึงระดับเป้าหมายภายใน 4 – 7 วันครับ

ฃแนวปฏิบัติจาก National Institute for Health and Care Excellence (NICE) และ British Association of Parenteral and Enteral Nutrition (BAPEN) เกี่ยวกับการจัดการ refeeding syndrome เป็นไปตามรูปด้านล่างเลยครับ

refeed

 

อ้างอิง

Mehanna HM, Moledina J, Travis J. Refeeding syndrome: what it is, and how to prevent and treat it. BMJ. 2008; 336: 1495-8.

Parrish CR. The refeeding syndrome in 2009: prevention is the key to treatment. J Support Oncol. 2009; 7: 20–21.

About the author

ฐนิต วินิจจะกูล

นักกำหนดอาหารวิชาชีพ
กำลังศึกษาต่อ Master of Science (Nutrition and Dietetics)
The University of Utah สหรัฐอเมริกา